68% lao động ngoài trời đau mỏi, một phần ba bị lo âu

68% lao động tự do làm việc ngoài trời có ít nhất một triệu chứng cơ – xương – khớp sau mỗi ngày làm việc, 33% biểu hiện lo âu từ nhẹ đến rất nặng, theo nghiên cứu công bố hôm 14/8.

Công trình do Tổng hội Y học Việt Nam chủ trì, phối hợp cùng Viện Phát triển Sức khỏe cộng đồng Ánh sáng, Viện Y học ứng dụng Việt Nam và Hội Y học các thành phố thực hiện từ tháng 4/2024 đến tháng 8/2026. Nhóm tác giả đã tiến hành khảo sát trên 1.208 người thuộc các nhóm nghề nghiệp bao gồm bán hàng rong, vé số, xe ôm, giao hàng, bốc vác, vận chuyển và xây dựng. Mục tiêu nhằm phân tích các thách thức, xác định những khoảng trống chính sách, đề xuất các cải cách chính sách có trọng tâm nhằm bảo vệ sức khỏe của nhóm lao động này.

Không chỉ mắc bệnh xương khớp, tinh thần, người lao động còn thường xuyên mắc các bệnh về đường hô hấp, da liễu và tiêu hóa. Những rủi ro này càng trở nên trầm trọng hơn ở những người có điều kiện kinh tế và xã hội khó khăn.

Bên cạnh áp lực bệnh tật, các chuyên gia chỉ ra mức độ bao phủ của các chính sách an sinh xã hội đối với nhóm này vẫn còn rất thấp. Khoảng 25% người tham gia chưa sở hữu thẻ bảo hiểm y tế và chỉ có 2% tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Khi mắc các bệnh lý về cơ, xương, khớp, phần lớn người lao động chọn cách chịu đựng thay vì đi khám chữa bệnh, trong đó 52% cho biết không có thời gian vì phải mưu sinh, 26% gặp rào cản về tài chính.

“Các cuộc phỏng vấn cho thấy áp lực tâm lý của người lao động không chỉ đến từ thời tiết. Nguy cơ giảm thu nhập, chi phí khám chữa bệnh, khả năng duy trì việc làm và trách nhiệm với gia đình cũng là những nguyên nhân được người tham gia nhắc đến”, TS Vũ Thị Minh Hạnh, Trưởng nhóm chuyên gia tư vấn độc lập nói.

Mỗi ngày họ làm 8,7 giờ, tương đương 55 giờ một tuần. Giờ làm kéo dài đồng nghĩa thời gian phơi nhiễm – tức tiếp xúc trực tiếp với các yếu tố có hại – cũng dài theo. 95% người tham gia từng làm việc dưới nắng gắt, 71% dầm mưa lớn. Nhiều người còn hứng chịu ngập lụt tại nơi ở hoặc nơi làm việc, gặp bão và giông.

Họ không thiếu ý thức phòng vệ. 89% nhận thấy thời tiết 5 năm qua đổi khác, 86% quan tâm đến biến đổi khí hậu. Phần lớn đội mũ, che đầu cổ gáy, uống nhiều nước, mặc đồ thoáng mát và tranh thủ nghỉ dưới bóng râm. Nhưng chỉ 19% có thể ngừng việc khi nắng nóng gay gắt, 1,4% chuyển được sang công việc ít chịu ảnh hưởng thời tiết. Nghỉ làm là mất thu nhập, nên biết nguy cơ họ vẫn phải ra đường.

TS.BS Nguyễn Thu Giang, Ban quản lý nghiên cứu, cho hay đây là nhóm phơi nhiễm khí hậu và môi trường ở mức rất cao, lại chồng lấp nhiều yếu tố cùng lúc. Nhóm nghiên cứu kiến nghị mở rộng khả năng tiếp cận bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội và chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người yếu thế kể trên.

Cùng với đó, thí điểm các điểm nghỉ tránh nóng, tránh mưa kèm nước uống và cảnh báo sớm tại nơi tập trung đông lao động ngoài trời, hỗ trợ đào tạo nghề và chuyển đổi việc làm cho người phơi nhiễm cao.

PGS.TS Nguyễn Thị Xuyên, Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam, nhìn nhận sức khỏe chỉ là một mắt xích trong chuỗi rủi ro khi phơi nhiễm khí hậu bào mòn sức khỏe, kéo giảm khả năng làm việc, thu nhập, rồi triệt tiêu chính năng lực thích ứng của người lao động. Vì vậy, bảo vệ nhóm này không còn là việc riêng của ngành y tế mà gắn với thích ứng biến đổi khí hậu, an toàn lao động, an sinh xã hội và phát triển đô thị bền vững, bà Xuyên nhấn mạnh.

FAQ Những Câu Hỏi Thường Gặp

1. Lao động tự do làm việc ngoài trời thường gặp những vấn đề sức khỏe nào?

Theo nghiên cứu được đề cập, 68% lao động tự do làm việc ngoài trời có ít nhất một triệu chứng cơ – xương – khớp sau mỗi ngày làm việc. Ngoài ra, nhóm này còn thường gặp các vấn đề về sức khỏe tinh thần, hô hấp, da liễu và tiêu hóa.

2. Có bao nhiêu lao động ngoài trời có biểu hiện lo âu?

Nghiên cứu ghi nhận 33% người tham gia có biểu hiện lo âu từ mức nhẹ đến rất nặng. Áp lực không chỉ đến từ thời tiết mà còn liên quan đến nguy cơ giảm thu nhập, chi phí khám chữa bệnh, khả năng duy trì việc làm và trách nhiệm với gia đình.

3. Nghiên cứu về sức khỏe lao động tự do ngoài trời được thực hiện trên bao nhiêu người?

Nhóm nghiên cứu đã khảo sát 1.208 người thuộc các nhóm nghề như bán hàng rong, bán vé số, xe ôm, giao hàng, bốc vác, vận chuyển và xây dựng.

4. Lao động ngoài trời làm việc trung bình bao nhiêu giờ mỗi tuần?

Theo nghiên cứu, những người tham gia làm việc trung bình 8,7 giờ mỗi ngày, tương đương khoảng 55 giờ mỗi tuần. Thời gian làm việc kéo dài cũng khiến thời gian tiếp xúc với các yếu tố bất lợi từ môi trường tăng lên.

5. Lao động ngoài trời thường phải đối mặt với những điều kiện thời tiết nào?

95% người tham gia từng làm việc dưới nắng gắt và 71% từng làm việc trong mưa lớn. Một số người còn phải đối mặt với ngập lụt tại nơi ở hoặc nơi làm việc, bão và giông.

6. Người lao động ngoài trời có chủ động phòng tránh tác động của thời tiết không?

Có. Nghiên cứu cho thấy 89% người tham gia nhận thấy thời tiết trong 5 năm qua có sự thay đổi và 86% quan tâm đến biến đổi khí hậu. Nhiều người chủ động đội mũ, che đầu cổ gáy, uống nhiều nước, mặc quần áo thoáng mát và nghỉ dưới bóng râm khi có thể.

7. Vì sao nhiều lao động ngoài trời vẫn phải làm việc khi thời tiết khắc nghiệt?

Một trong những nguyên nhân chính là việc nghỉ làm đồng nghĩa với mất thu nhập. Theo nghiên cứu, chỉ 19% người tham gia có thể ngừng việc khi nắng nóng gay gắt và chỉ 1,4% có thể chuyển sang công việc ít chịu ảnh hưởng bởi thời tiết.

8. Tại sao người lao động có triệu chứng cơ – xương – khớp nhưng vẫn không đi khám?

Theo khảo sát, 52% người lao động cho biết không có thời gian đi khám vì phải mưu sinh, trong khi 26% gặp rào cản về tài chính. Điều này khiến nhiều người lựa chọn chịu đựng thay vì tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh.

9. Mức độ tham gia bảo hiểm của nhóm lao động này hiện nay như thế nào?

Khoảng 25% người tham gia nghiên cứu chưa có thẻ bảo hiểm y tế và chỉ 2% tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Đây được xem là một trong những khoảng trống về an sinh xã hội đối với nhóm lao động tự do ngoài trời.

10. Nghiên cứu đề xuất những giải pháp nào để bảo vệ lao động ngoài trời?

Nhóm nghiên cứu kiến nghị mở rộng khả năng tiếp cận bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội và chăm sóc sức khỏe ban đầu. Đồng thời, có thể thí điểm các điểm nghỉ tránh nóng, tránh mưa có nước uống và cảnh báo sớm tại nơi tập trung đông lao động ngoài trời; hỗ trợ đào tạo nghề và chuyển đổi việc làm cho những người có mức độ phơi nhiễm cao.

Nguồn: vnexpress.net/