5 sai lầm nên tránh khi ngủ trưa

Ngủ trưa quá lâu, quá muộn hoặc bù thiếu ngủ kéo dài có thể gây mệt mỏi, khó tập trung và ảnh hưởng giấc ngủ ban đêm.

Theo Prevention, ngủ trưa có thể tăng sự tỉnh táo, cải thiện tâm trạng, khả năng tập trung và hiệu suất hoạt động, đồng thời giúp cơ thể, não bộ nghỉ ngơi giữa ngày. Tuy nhiên, một số thói quen ngủ trưa có thể gây tác dụng ngược.

Ngủ quá lâu

Ngủ quá 20-30 phút dễ khiến cơ thể chuyển sang giai đoạn ngủ sâu. Nếu bị đánh thức lúc này, bạn có thể rơi vào trạng thái “sleep inertia”, gây lờ đờ, mất phương hướng và khó tỉnh táo hoàn toàn sau khi thức dậy.

Trang Healthline khuyến nghị giấc ngủ trưa nên kéo dài khoảng 10-20 phút; nếu kéo dài hơn 30 phút, nguy cơ thức dậy mệt mỏi, uể oải có thể tăng. Bạn có thể đặt báo thức để kiểm soát thời lượng ngủ.

Ngủ quá muộn

Thời điểm ngủ trưa cũng đặc biệt quan trọng với người vốn khó ngủ hoặc mắc chứng mất ngủ. Bởi ngủ trưa quá lâu hoặc quá muộn có thể khiến giấc ngủ ban đêm tiếp tục bị ảnh hưởng. Ngủ vào cuối buổi chiều hoặc đầu buổi tối có thể làm giảm nhu cầu ngủ vào ban đêm, từ đó khiến khó ngủ vào buổi tối. Theo Medical News Today, nên ngủ vào khoảng giữa ngày hoặc đầu giờ chiều thay vì ngủ muộn.

Ngủ trưa để bù cho thiếu ngủ kéo dài

Một giấc ngủ ngắn có thể giúp giảm buồn ngủ và mệt mỏi sau một đêm ngủ không đủ, nhưng không nên xem đây là cách thay thế cho giấc ngủ ban đêm. Thiếu ngủ kéo dài có thể ảnh hưởng đến khả năng tập trung, trí nhớ, tâm trạng và hiệu suất hoạt động.

Người thường xuyên cần ngủ trưa mới có thể tỉnh táo vào ban ngày nên xem lại thời lượng và chất lượng giấc ngủ ban đêm. Nếu buồn ngủ ban ngày kéo dài, việc tìm nguyên nhân (chẳng hạn hội chứng ngưng thở khi ngủ) quan trọng hơn là liên tục kéo dài thời gian ngủ trưa.

Thức dậy rồi làm việc ngay

Sau khi tỉnh dậy, một số người có thể trải qua cảm giác nặng nề, lờ đờ, khó tập trung hoặc chưa hoàn toàn tỉnh táo. Tình trạng này dễ xảy ra hơn khi giấc ngủ kéo dài và người ngủ bị đánh thức từ giai đoạn ngủ sâu.

Do đó, không nên kỳ vọng cơ thể chuyển ngay từ trạng thái ngủ sang mức tỉnh táo hoàn toàn. Sau khi thức dậy, có thể dành một khoảng thời gian ngắn để cơ thể tỉnh táo, uống nước, đi lại nhẹ nhàng hoặc tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên.

Ngủ trưa trong môi trường không phù hợp

Tiếng ồn, ánh sáng hoặc không gian quá nóng có thể khiến việc đi vào giấc ngủ khó khăn và làm giấc ngủ bị gián đoạn. Khi nghỉ trưa, nên tìm nơi yên tĩnh để nghỉ và giữ nơi ngủ mát, tối như một phần của thói quen ngủ lành mạnh. Một không gian yên tĩnh, ánh sáng dịu và nhiệt độ dễ chịu giúp người ngủ tận dụng tốt hơn khoảng thời gian nghỉ ngắn giữa ngày.

Với đa số người trưởng thành, ngủ 10-20 phút vào khoảng giữa ngày hoặc đầu giờ chiều là khoảng thời gian phù hợp để tăng tỉnh táo mà hạn chế nguy cơ rơi vào giấc ngủ sâu.

Tuy nhiên, nhu cầu ngủ trưa khác nhau ở mỗi người. Nếu thường xuyên ngủ trưa nhưng vẫn mệt mỏi, buồn ngủ hoặc khó tỉnh táo, đặc biệt khi tình trạng ảnh hưởng đến sinh hoạt ban ngày, nên trao đổi với bác sĩ để tìm nguyên nhân thay vì chỉ kéo dài thời gian ngủ.

FAQ Những Câu Hỏi Thường Gặp

1. Ngủ trưa bao lâu là tốt nhất?

Với đa số người trưởng thành, giấc ngủ trưa khoảng 10–20 phút thường phù hợp để giúp cơ thể thư giãn, tăng tỉnh táo và hạn chế cảm giác uể oải sau khi thức dậy. Nếu ngủ lâu hơn, đặc biệt trên 30 phút, bạn có thể khó tỉnh táo hoàn toàn do rơi vào giai đoạn ngủ sâu.

2. Ngủ trưa quá lâu có gây mệt mỏi không?

Có. Ngủ trưa quá lâu có thể khiến bạn thức dậy trong trạng thái lờ đờ, nặng nề và khó tập trung. Tình trạng này thường liên quan đến sleep inertia, tức cảm giác chưa tỉnh táo hoàn toàn sau khi thức dậy.

3. Nên ngủ trưa vào thời điểm nào?

Thời điểm phù hợp thường là giữa ngày hoặc đầu giờ chiều. Ngủ quá muộn, đặc biệt vào cuối buổi chiều hoặc đầu buổi tối, có thể làm giảm nhu cầu ngủ vào ban đêm và khiến bạn khó đi vào giấc ngủ buổi tối.

4. Có nên ngủ trưa để bù cho việc thiếu ngủ ban đêm?

Một giấc ngủ trưa ngắn có thể giúp giảm cảm giác buồn ngủ và mệt mỏi tạm thời, nhưng không nên dùng để thay thế giấc ngủ ban đêm. Nếu thường xuyên thiếu ngủ, cần ưu tiên cải thiện thời lượng và chất lượng giấc ngủ ban đêm.

5. Vì sao ngủ trưa dậy lại thấy mệt và khó tập trung?

Một nguyên nhân có thể là bạn ngủ quá lâu và bị đánh thức khi cơ thể đang ở giai đoạn ngủ sâu. Ngoài ra, ngủ trưa quá muộn hoặc chất lượng giấc ngủ không tốt cũng có thể khiến bạn cảm thấy mệt sau khi thức dậy.

6. Sau khi ngủ trưa có nên làm việc ngay không?

Không nhất thiết. Nếu vừa thức dậy mà vẫn cảm thấy lờ đờ, bạn nên dành một khoảng thời gian ngắn để cơ thể tỉnh táo hoàn toàn. Có thể uống nước, đi lại nhẹ nhàng hoặc tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên trước khi bắt đầu công việc.

7. Môi trường ngủ trưa có ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ không?

Có. Tiếng ồn, ánh sáng mạnh và nhiệt độ quá nóng có thể khiến bạn khó ngủ hoặc làm giấc ngủ bị gián đoạn. Một không gian tương đối yên tĩnh, ánh sáng dịu và nhiệt độ dễ chịu sẽ phù hợp hơn cho giấc ngủ trưa.

8. Vì sao ngủ trưa thường xuyên nhưng vẫn buồn ngủ?

Nếu bạn thường xuyên cần ngủ trưa mới có thể tỉnh táo vào ban ngày nhưng vẫn mệt mỏi, buồn ngủ hoặc khó tập trung, nguyên nhân có thể liên quan đến chất lượng giấc ngủ ban đêm hoặc một vấn đề sức khỏe cần được đánh giá. Khi tình trạng kéo dài và ảnh hưởng sinh hoạt, nên trao đổi với bác sĩ để tìm nguyên nhân.

Nguồn: vnexpress.net